Moedertaal of moddertaal

Dat er een groot verschil bestaat tussen de Deense schrijftaal en de Deense spreektaal zal iedereen die een beetje Deens kent kunnen beamen. Ook in Denemarken zelf hebben ze het in de gaten en laait regelmatig de discussie weer op over spellingvereenvoudiging, zoals deze maand (mei 2005) in een aantal artikelen in het ochtendblad Politiken.

 

Als een van de redenen dat Deense leerlingen slecht scoren op schrijfvaardigheid in het Pisa-onderzoek wordt het grote verschil tussen schrijftaal en spreektaal genoemd. Vaak kun je niet horen hoe een woord geschreven moet worden en dan bedenken leerlingen hun eigen oplossing.

 

Volgens Frans Gregersen, taalprofessor aan de Universiteit van Kopenhagen wordt het tijd om de Deense schrijftaal meer te laten lijken op de spreektaal. Want, aldus Gregersen, mensen die spelfouten maken worden voor dom of slordig aangezien. Hij is van mening dat de spelling meer moet gaan lijken op de manier waarop woorden worden uitgesproken en dat er best verschil in spelling mag zijn, omdat dialectsprekers dezelfde woorden verschillend uitspreken. In plaats van één spelling twee manieren om een woord te spellen.

 

Taalonderzoeker aan de universiteit van Kopenhagen Tore Kristiansen is het ermee eens dat uitspraakverschillen in de schrijftaal mogen blijken en dat er dus meer dan één manier is om een woord te spellen. Volgens hem wordt er op school te veel nadruk gelegd op uitspraak.

 

Niels Davidsen-Nielsen, voorzitter van de Deense Taalunie (Dansk Sprognævn) geeft aan dat spelling niet alleen af kan gaan op de uitspraak, maar dat er meer principes zijn waar rekening mee moet worden gehouden. Overigens ziet hij ook mogelijkheden om de spelling te vereenvoudigen. Hij verwacht dat in 2009 als het nieuwe Deense ‘groene boekje’ uitkomt er een aantal vereenvoudigingen zijn doorgevoerd.

 

Een ander geluid komt van de voorzitter van de vereninging van Deense leraren, Jens Raahauge. Volgens hem is er een mentaliteitsverandering nodig en geen spellingsverandering. Want hoe erg is het eigenlijk een spelfout te maken; als je de bedoeling maar begrijpt.

 

Uit onderzoek blijkt dat Denen hun eigen spreektaal als onduidelijk en slordig beoordelen, vooral in vergelijking met het Noors en het Zweeds, talen waar schrijf- en spreektaal dichter bij elkaar liggen. Daardoor ontstaat een negatief beeld van de eigen taal en noemen veel Denen hun moedertaal een moddertaal (modersmål – muddermål; een mooi voorbeeld van Deense zelfspot).

JB

Bron: www.politiken.dk, mei 2005

Terug

This Site Tracked by OneStat.com